Contos de Portocubelo: o tío Nelo

– Que ben fixemos entrando sentar un pouco, non vos parece?

– Vaia! Fóra está caendo auga a xarros outra vez, eu anegueime de novo, e aquí a miña nena mirade para ela, parece un pitiño!

– A min non me importa… Unha noite comesta ben vale unha gripe das que andas tratando ti sseguido! Seguro que un licorciño axuda a quentar o espírito…

– Veña pois, catro licores, amigos?

– Non se diga outra palabra! Catro!

– Ignasio, catro quinitos de sansón para esta mesa!

– Falta han facer, catro e os que vaian caendo. Que está a noite para mirar para ela… ó abeiro dunha taberna!

– Tantos anos de mar non te afixeron a estas mareas, non é?

– Afixéronme tanto que agora mesmo parece que vivo seguido dentro dunha treboada. Xa oiriades que estiven a piques de morrer afogado, aló á altura das Forcadas.

– Algo nos contou Pepe. Disque te salvou un can…?

– O Can. Tomé. Termou de min ata que xusto chegaron os de Salvamento. Eu xa encomendara a alma ó demo… debe ser por iso que me castigaron do ceo con este tremor decote!

– O oso do lombelo…?

– O mesmo. Xa mo oístes? Pois foi. O osiño do lombelo quedoume afectado e nunca máis volvín sentir calor. Tampouco moito frío, ves aí tés: vivo estancado nun destempero constante, pero sobrevivo…

– Que quere esa xente, pai??

– Non me berres, que non estou xordo… E non te me empoleires agora coma quen, que levas unha hora falando co Nelo! Bule poñerlles uns vasos de viño a esta xente!

– Ese é Nelo o tío de Clarisiña, Ignasio? O que veu de América?

– O mesmo que viste e calza. Cando non está faenando na súa xeiteira, halo atopar aquí bebendo a súa cervexa da “frisa” cos ollos regalados na miña Luísa. Mirade como ficou encarnada ó que lle falei do home, hahaha…

– Son mozos, logo?

– Non tal! Veslles ti traza? A Luísa é rabuda, non se deixa querer así tan fácil. Menos mal que o Moncho me saiu máis manso e deu cunha muller de xenio: xa me andan pola segunda criatura.

– Igual podía chamar ó tío Nelo…

– Podo, neno, podo… O que pasa é que desque  volveu das américas é un home calado, non hai quen lle arrinque palabra se non é miña Luísa. Pero hoxe igual tedes sorte, porque ás veces, cando se pasa algo coa frisa, entón bota a lingua a pacer, e daquela si que xa non hai quen o pare!

– A “frisa”?

– Disque lle chaman así á cervexa no sitio onde andou traballando el.

– Pois tráianolo logo aquí, ande, que aínda lle botamos unha parrafada de boa gana…

– Boeno… hoxe aínda lle deu ó bebedeiro algo, que con este día, nin mar nin monte. Chámovolo a ver. Nelo! NELO! Ven aquí falar con esta xente, ho, que non sei que che queren.

– (…)

– Ola, Nelo. Son Pepe, neto da Clarisa. Estes son uns amigos: Inés, Román e María.

– …?

– Da súa sobriña, a Clarisiña… Xa sei que se lle ha antoxar estraño… pero vostede sabe que estas noites confúndeas o demo, xa nin hai vivos nin defuntos, nin se contan os anos… xente nada máis, xente daquí e dacolá…

– A Clarisiña…! non houbo moza máis linda en toda a volta. Xa súa nai era feita… miña irmá, Carme. Tiña 18 aniños cando casou. Parece que aínda a estou vendo, tan miudiña, co vestido negro que levaban daquela as noivas. Martínez esperábaa todo garrido no altar. “Que home gallardo”, bisbiseaba a mamá, namorada del, coma todas en Portocubelo.

– Teu cuñado sempre foi garrido. En América fíxose un home fino, pero xa de antes era admirado polas mulleres. E polos homes, que nunca se lle quixo mal aquí.

– Non debeu marchar tan pronto.

– Se cadra as cousas terían sido parecidas, Nelo. E aquí non había para comer. O Xosé Manuel foise para darlle mellor vida á Carme, e teríao feito, se non nos confundira o demo con aquel condenado andazo. Daquela as cousas non eran coma agora, meus nenos, e novos e vellos morrían callado, de fame, de frío e de enfermedá. Aquel inverno morreron ducias de persoas en Portocubelo…

– Na mesma semana fináronse o papá e a Carme. Miña pobre nai quedou viúva e cunha netiña de tres meses. Lembro coma se fose onte o cadaleito de castiñeiro onde ficaba miña irmá. A pobre semellaba un xunquiño recén segado. Dame tanta coraxe…

– Carafio, Nelo… enxuga os ollos con este pano, anda… Nena, Luísa, pon aquí outros dous vasiños, ho!

– (…)

– Había catro ou cinco meses que Martínez se fora. A mamá escribiulle contando todo, facéndose cargo da meniña, e recomendoulle que refixese a súa vida aló, que todos o habían entender.

– Pero Martínez… Papádecuba… El nunca quixo botar noutra muller, verdade?

– Non, rapaz, non quixo. Eu fun para Cuba en canto el me reclamou, e vivín alí dous anos canda el. Non coñecín nunca home máis enteiro: traballador, honesto, leal. Montou un posto de flores primeiro, o que logo sería a floristería máis famosa de toda a Habana, e rematou por comprar unhas hortas nun solar que estaba no mesmo medio da cidade. Pero non se esqueceu nunca: cada 2 de febreiro, pola Candelaria, cando eles casaran, compuña o ramo máis bonito de cantos facía no ano e levábao ata o dique do malecón, onde o tiraba, eu creo que esperando que o mar o trouxese ata aquí mesmiño, onde estaba enterrada a Carme…

– Pero non vos entristezades, nenos, que a vida é así… Namentres, foron pasando os anos, e a Clarisiña medrou fermosa coma esas rosas que lle mandaba seu pai por sobre do Atlántico. Dígovos eu que en toda a redonda non quedou un mozo que non a pretendera!

– Anda Ignasio, que mira que es esaxerado ti tamén! O que pasa é que todos a querían moito, porque era orfiña e moi boa, sempre cantando e rindo con todo o mundo. Aínda me acordo dunha tempada en que lle compoñiades obras, ti incluído, cantante…!

– Hahaha… para que volo hei negar? a min sempre che me tirou o escenario… O que compuña as letras era o Antonio da Coxa, que mira que era simpático. Queríamoslle moito. Acórdome dunha poesía que recitaba ela: “tengo un nombre claro y dulce, claro y dulce como el cielo; me lo puso claro y dulce una madre que se ha muerto; el día que ella murió me dejó todos sus besos, como niña enultada en la alcoba de mi pecho; pudieron llamarme Clara, sólo Clara como el viento, y así estaría mi nombre, cojo de mar y de remos…” Eu facía a música e acompañaba co acordeón. E o certo é que Clarisiña tiña arte, que carafio! Aínda que neses anos había que agachar toda a festa detrás da cousa da igrexa e do rezo. E ben deitamos que o cura, D. Anselmo, tamén era amigo destas lerias e lle gustaba o teatro aínda máis cá ningún de nós. Así sempre había excusa para unha actuación.

– E por que non nos toca algo diso, Ignasio?

– E pois…! Á Luísa non lle chista nada, é tan pouco amiga da festa… pero hoxe por vós, se cadra non mo toma a mal… vou mirar do acordeón, que o agachei xunto ó do Moncho e ó do Anxo.

– Vaia familia de artistas! non me extraña que Luísa se revire, ela sempre traballando e vós dálle que tumba coa festa e o aturuxo e a danza. Calquera día queima todo, e fai ben!

– Cala, non te vaia oír, que ganas non lle faltan… Se deixarades divertirse á xente, carallo! Pensas que a todos nos chistan as matemáticas coma ti, vello tolo! Por que non lles contas eso ós rapaces? Si, si! Aí onde o vedes, o voso tío é un cerebro para os números. Volveu tan tolo da América que trouxo con el un baúl cheo de libros de matemáticas. Nin fotos, nin traxes nin muller: libros con contas!

– Serás vello lercho!

– E ti rosmón! Que non se che conoce máis amigo có Perillo, o único que te atura tódolos días na túa xeiteira! Dilles como lle chamas á lancha, por certo… Pitágoras!

–  …!

– Boh! Anda buscar o acordeón e ó teu fillo para botarlle unha, que é o que sabes facer, e déixanos un pouco tranquilos ós máis.

– Vou, si. Pero antes aínda hei pasar polo campo da eirexa, que están dando un mítin os republicanos. Volvo decontado, tranquilos, que ha haber música á volta!

– Hahaha… tío Nelo, no fondo o vello quéreo de xenro, dáme a min…

– Boh! O vello está perdido da cabeza desque houbo morrer, non se lle pode facer caso ningún…

– Por que non nos conta algo da América? Pareceume entender que foi a Cuba, pero creo que tamén estivo no norte, non?

– Pois si, así foi. Marchei no 33, reclamado por meu cuñado, que levaba dous anos xa na Habana. Para entón el xa medrara no negocio das flores, e tiña unha tenda grande, na que precisaba axuda, e a horta. Embarqueime en xaneiro; aquí non había traballo ningún, por moito sindicato agrario e moita República que viñeran “salvarnos” ós labregos. A min as ideas gustábanme coma a calquera, pero delas non se comía… e eu quería axudar á Mamá e á Clarisiña, así que lle escribín a Martínez pedíndolle que arranxase os papeis. Aló fun: a viaxe levaba daquela case dous meses, imaxinade…

Cando cheguei botei un ano vivindo con Martínez, nun cuarto da vivenda que tiña alí na horta, ó pé mesmo da catedral. Aló tampouco a situación vos era moi estable. Andaban ás voltas coa crise mundial… Desde o do 29 estaba afogado medio mundo, e Cuba, que vivía apegada ós americanos, sufría moito tamén.

Eu daquela… en fin, que non estaba resignado, coma agora. Tiña os meus ideais sobre o progreso e a igualdade dos homes, e estaba disposto a pelexar por eles. Non me xulguedes por como me vedes hoxe, tomando a frisa na taberna. Comezara a estudar ás noites para a cartilla de grado cun profesor socialista que se  chamaba Óscar e tiña a teima de axudarnos a ter un título ós que chegabamos de fóra e traballabamos todo o día. Nunca o hei olvidar, Óscar Lafuente. Tiña o sangue mesturado de pai español e nai crioula: os ollos esculcaban agachados alerta, o corpo sempre disposto a saltar, as mans afeitas ó traballo pero tamén a pasar páxinas… Non moito despois de meterme nas súas clases, que daba nun cuartiño clandestino na rúa Desamparados (cómo había de esquecer o nome?) organizouse unha revolta estudantil para botar ó presidente que tiñan entón, un tal Machado. Ós da universidade xuntáronse os dos ómnibus e ó final deu todo nunha folga xeral que acabou facendo meténdolle medo a Machado e facéndoo fuxir.

A Martínez coñecíalle eu que non gustaba moito de todo aquelo; non é que non opinase coma min, pero claro… el tiña unha filliña na casa, e non quería que o mandasen de volta cunha man diante e a outra detrás, ou no peor dos casos, deixala orfa. Fora alí traballar, non facer política. A min non me dicía nada, pero eu líallo na mirada tódalas mañás. Aínda así, seguía indo ás clases: gustábanme os números, si, e dábanseme ben. Pensei en facerme profesor de matemáticas, algo que aquí daquela non se che podía nin pasar polas mentes  sendo dunha vila pequena comesta, Portocubelo, e fillo dun labrador.

Lembro que Óscar a miúdo nos guiaba pola cidade para darnos clases prácticas de historia, de lingua, de matemáticas. O teorema de Pitágoras e o de Tales aprendinos facendo problemas de cálculo sobre a área das fiestras da nova estación de tren, chamábanlle “los ferrocarriles” (tiña 77, mirade se me acordo!). Gustáballes moito ós cubanos aquel lugar porque seica o edificaran sobre os terreos do que fora o máis grande arsenal español na América. Aínda me parece un miragre que nos quixeran tan ben, ós españoles, que chegabamos agora mendigando un anaco de pan á cidade na que denantes os escravizabamos…

Logo de que Machado fuxiu houbo moitos gobernos seguidos, non o lembro ben. Creo que chegaron a mandar tres presidentes, e mesmo se me acorda que algúns o fixeron ben… pero seguía habendo fame, e xa que logo, revoltas. O demo de Batista xa andaba polo medio, como Xefe do Exército, e soubo aprenderlle ós seus soldados as técnicas represivas que vira nos Estados Unidos. As loitas foron embravecéndose, e eu cada vez estaba máis metido nelas, como brazo dereito de Óscar, que era un dos líderes dos sindicatos da Universidade.

En marzo do 35 convocouse unha nova folga xeral; o apoio do pobo era total, estaba canso dos excesos dos gobernos e da miseria a que os obrigaban. Todos saímos á rúa. Endexamáis o esquecerei: centos de miles de persoas camiñando en silencio polo Malecón adiante, dende o castelo de S. Salvador rodeando a costa ata “los ferrocarriles”. Mal sabiamos que alí, no condenado lugar tan querido para eles, diante das mesmas torres altas que eu medira por lei de semellanza, volverían a verse as técnicas opresoras do tirano. Armado e formando en reas, o exército, un exército formado por cubanos, agardaba preparado para a nosa pacífica protesta.

Os primeiros disparos levaron por diante aos que termaban das pancartas, e despois todo foi confusión e balbordo. A xente corría en todas direccións, pasando por derriba dos que tropezaban, vivos ou mortos. Entre nós non había armas, así que non se podía senon correr. Óscar daba chimpos aquí e acolá tentando erguer do chan ós que caían ó redor. Eu estaba a carón del cando o soldado chegou.

Vistes algunha vez matar a un home?

O soldado non tiña medo. Non disparou nervioso e a correr, non… o tempo parou, ou digo máis ben, foi a modo… oxalá parase, pois así non vería eu toda aquela maldade. Ergueu o fusil e apuntou, paseniño. Se cadra foron segundos, namáis cá segundos, pero con certeza a Óscar deulle tempo a enxergar a súa vida. Eu non sabía nada dela, se tiña fillos, ou moza, se unha nai lle iría comprar flores ao noso comercio. Pero sei que aquel home quería ó mundo, a todo o mundo, e non puido entender o disparo. Por iso morreu cos ollos abertos.

O seguinte foi unha refrega atrapallada, unha ausencia de razón. Alguén derrubou ao soldado, que caeu ós meus pés, soltando o fusil. Comezaron a darlle patadas. Eu non vía case, pero atinei a levantar aquilo que para min era remotamente semellante a unha escopeta de ir ós coellos. Agarreino polo cañón e achegueime á morea. Despacio, tan despacio coma a morte.

E eu, tamén, esmagueille a cabeza a aquel desgraciado.

A Óscar carregueino un par de rúas nunha brazada, ata que non puiden máis. Caía, empurrábanme, había tiros por todas partes. Atinei a pousalo xunto a un freixo, e a el aínda lle quedaba un folguiño.

Sabedes que me dixo?

– …?

– Estuda. Non deixes de estudar.

– …

Tiven que abandoalo alí. Tiven que o facer.

Cheguei vivo de miragre xunto a Martínez, que estaba xa saíndo do cuarto para ir buscarme, morto ou vivo, e traerme á casa. Agochoume durante catro días en que non deixaron de oírse tiros, e logo arranxoume o xeito de marchar. Unha vez máis…

– Pero deixábanvos saír do país, non estaba controlado iso?

– Estaba, claro que estaba. Pero aínda queredes saber máis, non vos aburrin dabondo? Mira que tarda ese artista de Ignasio en traer o seu acordeón!

– Alongaríaselle o mítin. Pero non nos aburre para nada, tío Nelo! Siga, por favor!

– Boeno logo… Pois si, estaba controlado, e moito. Pero Martínez era un home querido, xa vos dixen. Un amigo del era estibador no porto da Habana, e arranxou a carga dunha caixa de flores para os Estados Unidos, a bordo dun barco que se chamaba o Pascagoula. Excuso dicirvos que a flor era eu, alecrín dourado, hahahaha!

O Pascagoula era un mercante que levaba carga de tabaco, caña de zucre, café, arroz, pataca, gando…; aínda faltaban moitos anos para as falcatruadas do Eisenhower, e había un comercio moi fluído entre os dous países. Eu tiven unha viaxe relativamente boa, pódese dicir que fun unha ovella máis no rabaño das meiriñas… Na tripulación había un mariñeiro que miraba por min, outro amigo de Martínez do que ben deitei para poder sobrevivir na travesía.

Pero non estaba o demo tranquilo… así que houbo unha reviravolta máis na historia. O barco partía da zona nova do porto, Cayo Cruz, á beira da Ensenada de Guasabacoa, e dende alí percorría case seiscentas millas ata chegar a Nova Orleans, onde se facía unha primeira descarga de material. Logo había que seguir río arriba outras 350 millas e alcanzaríamos o destino último, Memphis. O plan era desembarcar alí e traballar onde puidese ata facer cartos cos que ir ó norte, onde comezaba a haber moitos galegos nunha cidade preto de New York: a dourada Nuarca.

– Newark, dis?

– Pois iso, Nuarca.

A cuestión é que a medio camiño entre Nova Orleans e Memphis, a pouco de mencer, o barco detívose. Eu agacheime na miña caixa á espera dun aviso do mariñeiro que me coidaba. Pero o aviso non chegaba. Durante todo o día non me movín do caixón, xa vos facedes idea da incomodidade. Aló contra a medianoite, segundo os meus cálculos, saín paseniño da embalaxe de Flores Martínez e agatuñei por entre as ovellas ata a cuberta. Non se ouvía a ninguén… a ninguén humano, porque estabamos no medio da xungla, meus nenos, e nin imaxinades a vida que esperta alí ás noites: reptís, monos, mouchos e todo tipo de animais que nin sabía que existían non sendo polas novelas que lía de cativo.

– E a tripulación?

– Eis o tés! nin rastro!

Demorei a subida a cuberta ata o día seguinte, supoñendo que estarían agachados nos camarotes, deus sabe por qué motivo. Metéuseme o medo no corpo e volvín á miña caixa, logo de muxir unha ovella que xa medio amigara comigo.

Foi unha sorte que foran elas as miñas compañeiras de viaxe, porque durante polo menos unha semana foron case a única fonte de alimento que tiven. Ao día seguinte, co medo apoucado pola fame e o sol, fun explorando pouco a pouco o barco, ata descubrir o que parecía evidente dende facía horas: toda a tripulación desaparecera sen rastro ningún. Había roupa nos camarotes, e tamén artigos personais, coma peines ou biblias ou cartas. Pero nin unha pegada que sinalase a onde foran nin por que marcharan.

A primeira semana paseina no barco, á espreita de calquera actividade na beira do río. E había actividade, moita… pero na súa maior parte correspondía a caimáns, o cal non me quitaba calquera gana de saír do barco á busca de aventuras. O mercante tiña abondas provisións de auga doce, un tanque para a ducha, e había algo de comida e ovellas para darme leite. Podía seguir alí un tempo, aínda que certamente non tiña para máis dunha semana, talvez dúas.

Se non tiven máis congoxa foi porque todo aquilo era totalmente novo para min: cada día achegábanse nutrias ao barco a brincaren. Puiden ver cervos, coiotes, raposos, visóns e todo tipo de paxaros de río, dende garzas a pavos de colas incriblemente coloridas.

E entón, un día, vin homes. Supoño que debera estar asustado… pero non foi así. Tiña tanta soidade metida no corpo, que acollín con alegría á pequena comitiva de nativos que se achegaron paseniño ó mercante nunha longa e estreita canoa. Afortunadamente, aínda non se estilaban as películas do oeste, esas de John Wayne onde os indios son malísimos e el impide que lle corten a cabeza aplicando fusil. Para min aqueles nativos, espidos e coa cara pintada, eran a posibilidade de volver falar con alguén… que non só balase ante os meus gruñidos.

Eles estaban posiblemente tan asustados coma min, porque entraron a modo, aferrando as lanzas con precaución. Non era moi importante que eu non soubese inglés, pois creo que eles tampouco o facían. Como puiden, fíxenlles entender que estaba só no barco, e vivía co rabaño das ovellas. Nada parecía facerlles perder a compostura, e eu xa comezaba a desesperar, cando descubriron as duchas. Aquel rudimentario sistema de hixiene que consistía nunha mangueira conectada a un tanque de auga e un sistema de difusión de funil inverso con furadiños fixo as delicias daqueles homes, mesmo do que parecía o máis serio, o xefe.

Deron en rir a gargalladas, duchándose por turnos e berrando.

Logo da festa da auga leváronme canda sí ao seu poboado, que polo demáis non estaba demasiado lonxe do Pascagoula. A vila consistía nunhas ducias de tendiñas feitas con ramallada da xungla; había moitas mulleres e cativos correndo dun sitio a outro. Non creo que foran amigos de ter xente de fóra con eles, pero tratáronme tan ben o tempo que parei alí, que ás veces penso que foi o período máis feliz que botei nos Estados Unidos.

Cada mañá os homes saiamos de caza, e agachábame moi quediño véndolles acurralar a presa e logo lanzar as súas frechas ata facerse cun corzo ou unhas cantas aves. Endexamáis os vin atacar nutrias, ignoro por qué. Sempre me pareceu que era porque respectaban o seu xeito de xogar… Eu intentei aprenderlles a pescar coas nosas nasas, pois comían un tipo de cangarexo que había naqueles pantanos e non distaba moito das nécoras galegas.

Polas tardes paseaba polos arredores e xogaba cos cativos, escoitando e imitando o que dicían. Moito lles facía rir.

Un bo día, non teño idea de por qué, leváronme ante o máis vello deles e entendín que tiña que marchar. Con tristeza, pero coa resignación de que aquilo había pasar máis cedo cá tarde, collín algunha roupa que rescatara do barco e subín á canoa que me había de levar á cercana vila de Newellton.

Alí vivín nunha chabola de arrendatarios propiedade dunha muller viúva que tiña dúas nenas e precisaba axuda coa casa e as terras. Debía ter algún tipo de comercio cos indíxenas e por iso me deixaron alí. Nunca mo aclarou, pois non tivemos unha relación maior cá dun patrón co seu obreiro. De feito, non facía tanto que se abolira alí a escravitude, e as condicións de vida eran ben peores cás galegas das que emigrara por pobreza, e as cubanas por motivos políticos. O medo e a incomunicación  enconstrada polo paso dos anos líase nos ollos de cada xornaleiro, de cada muller.

A chabola era toda de madeira e sen fiestras, e por mobiliario tiña unha mesa vella coas patas escarranchadas e desiguais, dúas sillas de cana, varios baldes de cobre para coller auga e cociñar, unha tea e uns trapos vellos que separaban os catres da mesa. Cando ela e eu nos sentabamos á mesa as nenas ficaban no chan, do cal non pensedes que se distinguían demasiado. Manchas de graxa, de humidade, de terra, de moscas. Milleiros de moscas. Canta pobreza vin, meus nenos, canta pobreza…

Pola mañá, ó que mencía, saiamos á leira que tiña arrendada a traballar: apañar ou prantar algodón, café, zucre. Polas noites, á luz da tea, lía nunha biblia que tiña a pobre Lucy, que era como se che chamaba a viúva. E así vos foi que aprendín inglés.

Andando no tempo as cousas puxéronse difíciles tamén alí, pois os negros comezaban a protestar por tanto mal trato, e separación e os brancos tiñan medo. Anos máis tarde, xa dende o norte, puiden ver na televisión as rúas daquela vila e das contiguas cheas de xente manifestándose e á policía cargando. Algún dos mitins máis famosos de Luther King pronunciounos na praza de Newellton, onde aínda nos anos sesenta se separaban aos negros dos brancos nas escolas, na igrexa, nos supermercados… unha vergoña. E aínda por riba, a cuestión do ku Klux Klan. A min todo aquilo sempre me pareceu unha merda, dábame noxo. Como ademáis para eles eu era un hispano pobre, unha especie de subxénero dos mexicanos, tampouco comigo tiñan demasiada consideración. Así que un día farteime e botei a andar.

E así é que cheguei finalmente a Nuarca, onde xa había varios barrios case integramente habitados por galegos. Podedes facervos á idea do que é atopar a túa xente tanto tempo e tantas aventuras despois? Chorei de alegría cando dei coa primeira familia que me acolleu ó chegar, un matrimonio de Palmeira que levaba un par de anos alí. Moncho e Lita. El foi quen me conseguiu traballo na construción das autopistas, que naqueles anos había moitas por facer. A maioría dos homes estaban enrolados no exército pelexando na II Guerra Mundial, así que tiraban da man de obra dos inmigrantes coma nós.

E o resto xa o debes saber ti, pequeno de Clarisiña: volvín no 74, cando me xubilei. Co american way of life saíndome polas orellas e desexando facer o único que sempre quixen facer: volver á miña casiña da ribeira e mercar unha xeiteira coa que saír pescar a tramallo, a quiñón co Perillo e un ou dous rapaces; vivir humildemente da venda diaria na lonxa do meu lote, e gardar uns xurelos, unha cabala, para comer na casa. A túa avoa Clarisiña sempre me tratou coma un pai, e cocíñame tódolos días o peixe que lle deixo o véspera. Ás veces largo nasas no porto e levo algunha nécora, e tódolos meniños da Clarisa se volven tolos de contento. O diñeiro que me mandan da xubilación dame para tomar a frisa aquí, cada día, e aínda gardo para o meu soño: algún día hei converter o alpendre no que abrigo a xeiteira nunha gran casa para todos os nenos da Clarisa, e o buratiño no que hoxe encaixo o mastro ha ser a xanela pola que eles vexan o mar, sentados dentro ó abeiro, lendo libros de matemáticas se quixeren…

Acerca de Ambrosio Berza

Enésima reencarnación de Bitter Bierce, aquel gringo vello que quixo morrer nunha revolución; do capitán pirata Bellamy na procura da Illa Tartaruga; do prófugo camiñante Thoreau; da fotógrafa Tina Modotti seducindo a Frida e a Diego; do Castelao que predica as espigas e debuxa os espigóns.

A.B. fai súas as palabras de Coomaraswamy, “o artista non é un tipo de persoa especial, senón que cada persoa é un tipo especial de artista”. Camiña polo mundo e conta o que ve: con sentimento e sen pretensións.

Nómada psicolóxico pero amante da súa terra, non pode afastarse moito do seu pendello virtual: así chama á zona temporalmente autónoma na que garda as súas miraxes.

Esta entrada foi publicada en Sen clasificar. Garda a ligazón permanente.